Online fraude wordt steeds overtuigender
Online fraude wordt steeds overtuigender: waar kun je op letten?
Een bericht van de bank, een telefoontje van een bekende of een WhatsAppbericht van een vertrouwde organisatie. Oplichters doen er alles aan om betrouwbaar over te komen. Daardoor is het niet altijd eenvoudig om een echt bericht van een poging tot fraude te onderscheiden.
Voor financieel kwetsbare cliënten kan dit extra risico's met zich meebrengen. Daarom is het belangrijk dat ook hulpverleners en andere betrokken professionals alert zijn.
Hoe proberen oplichters iemand te bereiken?
Oplichters kunnen zich voordoen als bijvoorbeeld:
- een bank;
- een overheidsorganisatie;
- een zorgorganisatie;
- een familielid of bekende;
- een webshop of ander bedrijf.
Vaak proberen zij iemand onder druk te zetten om snel te handelen. Er kan bijvoorbeeld worden gezegd dat een rekening wordt geblokkeerd, dat er direct betaald moet worden of dat iemand snel moet inloggen.
Phishing kan plaatsvinden via e-mail, sms, WhatsApp, QR-codes of telefoon. De Rijksoverheid adviseert om niet op links of QR-codes te klikken wanneer je deze niet vertrouwt.
Waar kun je als hulpverlener op letten?
Een cliënt vertelt niet altijd uit zichzelf dat hij of zij geld heeft overgemaakt of gegevens heeft gedeeld. Let daarom bijvoorbeeld op:
- onverwachte of onbekende betalingen;
- verhalen over een telefoontje of bericht waarbij iemand snel moest handelen;
- plotselinge financiële tekorten;
- een cliënt die vertelt dat een bankrekening of account is geblokkeerd;
- twijfel over een bericht dat afkomstig lijkt van een bekende organisatie;
- contact met onbekende personen die via telefoon, WhatsApp of e-mail om geld of gegevens vragen.
Eén signaal hoeft natuurlijk niets te betekenen. Meerdere signalen bij elkaar kunnen wel aanleiding zijn om het gesprek aan te gaan.
Wat kun je doen bij twijfel?
Het belangrijkste is om niet zomaar te klikken, betalen of persoonlijke gegevens door te geven.
Twijfelt iemand aan een bericht of telefoontje? Neem dan zelf contact op met de betreffende organisatie via een betrouwbaar telefoonnummer dat je zelf hebt opgezocht. Ga dus niet automatisch uit van het telefoonnummer of de link die in het bericht staat.
De Rijksoverheid adviseert om bij phishing de Fraudehelpdesk te waarschuwen. Bij vermoedelijke identiteitsfraude is het belangrijk om direct actie te ondernemen.
Ook bij telefonische oplichting kan het telefoonnummer misleidend zijn. Bij zogenoemde spoofing kunnen oplichters bijvoorbeeld bellen vanaf een nummer dat van een bank of gemeente lijkt te zijn.
Samen alert
Bij Beaufin houden we ons dagelijks bezig met de financiële belangen van cliënten. Financiële veiligheid gaat daarbij niet alleen over inkomsten, uitgaven en betalingen, maar ook over de manier waarop cliënten met digitale risico's omgaan.
Als samenwerkingspartner heb je vaak regelmatig persoonlijk contact met een cliënt. Daardoor kun je soms als eerste merken dat er iets niet klopt.
Door signalen met elkaar te delen en cliënten te helpen om bij twijfel eerst te controleren, kunnen we samen de kans op financiële schade verkleinen.
Bronnen
Rijksoverheid – Wat kan ik doen tegen phishing?
Rijksoverheid – Wat kan ik doen bij een raar of nep-telefoontje (spoofing)?
