Overlijden van cliënt, deel 2: Woning & inboedel

Het komt helaas geregeld voor dat een cliënt komt te overlijden tijdens het bewind. Er rijzen dan veel vragen over wat te doen en hoe nu verder? Er spelen zoveel verschillende aspecten: de uitvaart, de woning/kamer met inboedel, financiële administratie en de afwikkeling van de nalatenschap. In onze nieuwsbrieven behandelen wij de komende maanden verschillende facetten.

In de vorige nieuwsbrief bespraken wij kwesties rond de uitvaart. Hierin werd al een voorschot genomen op de afwikkeling van de woning/kamer bij een gemeentelijke uitvaart via de Wet op de Lijkbezorging. Of beter gezegd… het geheel NIET afwikkelen van de woning/kamer. Wanneer de cliënt géén uitvaartverzekering heeft, noch voldoende vermogen heeft om deze alsnog te bekostigen, is de gemeente verplicht de uitvaart voor zijn inwoner te verzorgen. De gemeente verkrijgt vervolgens het recht op de “goederen” van de cliënt. Dat wil zeggen: het aanwezige banksaldo, maar ook eventuele (on)roerende zaken met een financiële waarde. In de meeste gevallen is er geen sprake van bezittingen met een zogenaamde waarde in het economisch verkeer, waardoor de kamer c.q. woning in huidige, bewoonde staat wordt teruggegeven aan de verhuurder of het verpleeghuis. Hiermee de verhuurder of het verpleeghuis achterlatend met gemeubileerde woning/kamer en een uiteindelijk oninbare ontruimingsfactuur.

Gelukkig zijn bewindvoerders vaker wèl, dan niet in staat om gedurende het bewind een positieve boedel en een voorziening voor de uitvaart te verkrijgen voor de cliënt. Aangezien het bewind van rechtswege eindigt bij het overlijden van de cliënt, komt het niet meer de bewindvoerder toe om te beslissen, maar dienen de erfgenamen zorg te dragen voor de materiele zaken rond de kamer of huurwoning. Wie deze erfgenaam of erfgenamen dan ook mogen zijn… Om hier zekerheid over te hebben, is in de meeste gevallen een notariële Verklaring van Erfrecht noodzakelijk. Een document waar normaliter enkele weken tijd mee gemoeid gaat. In de praktijk treden betrokken familieleden of nabestaanden in contact met de verhuurder of het verpleeghuis om zelf afspraken te maken over de benodigde werkzaamheden. Mocht hier een factuur van een aangestelde ontruimer/verhuizer uit voortkomen, dan kan de bewindvoerder deze wellicht nog voldoen namens de erven van cliënt om hen niet onnodig in een lastig parket te brengen.

Wanneer nabestaanden de woning/kamer zonder beleid leegruimen en zich ongeoorloofd inboedel toe-eigenen, bestaat het risico op nare gevolgen. Zo bestaat de mogelijkheid dat de wettelijke erfgenaam zich benadeeld voelt door het onttrekken van bezittingen uit de nalatenschap. Ook zouden schuldeisers in geval van een negatieve nalatenschap (= meer schulden, dan bezittingen) de betrokkene kunnen aanspreken op een feitelijk zuivere aanvaarding van de nalatenschap. Hierbij wordt plotseling het standpunt ingenomen dat zowel de inboedel, de banksaldi èn ook de schuldenlast is geaccepteerd door de erfgenaam. “Tenslotte werden persoonlijke items als een vaas en TV ook al uit de inboedel toegeëigend, dus ook de schulden”. Kortom: een juridisch steekspel waar geen van de betrokken nabestaanden op zit te wachten.

Helaas komt het geregeld voor dat onze cliënten geen betrokken of naaste familieleden meer hebben. Noch hebben zij bij leven een testament opgesteld waarin zij hun wensen en een executeur hebben vastgelegd. Dat wil echter niet zeggen dat er in geheel geen erfgenamen meer zijn. Vanuit Beaufin melden wij onze “cliënten zonder nabestaanden” vaak voorafgaand aan een overlijden al aan bij Partiar of bij een andere professionele executeur testamentair. De executeur zal met grote zorgvuldigheid zorgdragen voor de afwikkeling van de nalatenschap. Dit betreft het financiële deel, maar ook het leegruimen van de oude woning/kamer en bijbehorende inboedel. Aangezien de verhuurder of het verpleeghuis de woning/kamer vaak binnen enkele dagen terug wenst te hebben in verhuurbare staat, wordt de inboedel meestal tijdelijk elders opgeslagen. Het afvoeren of weggeven inboedel aan willekeurige familieleden is hierbij zeker niet geoorloofd. De executeur ziet er op toe dat uitsluitend de erfgenamen hier de beschikking over krijgen.

Overlijden van cliënt, deel 2: Woning & inboedel